Norbert Haładaj

Powstanie styczniowe 1863

Autor, Norbert Haładaj, prezentuje powstanie styczniowe na szerokim tle historycznym, politycznym i społecznym, osadzając je przy tym w międzynarodowym kontekście rozgrywek wielkich mocarstw, dla których sprawa polska była jedynie kartą przetargową i elementem wielkiej polityki. Prezentując w brawurowym skrócie dzieje Rzeczpospolitej Obojga Narodów – od potęgi do upadku – wskazuje na zjawiska i wydarzenia, które zadecydowały o utracie niepodległości. W rozdziałach Irredenta i Złudzenia, Gniew) opisuje rozpaczliwe zrywy w obronie jej pozostałości (m.in. powstanie listopadowe), by w kolejnych częściach (Branka, Krew, Zemsta, Pamięć, Gloria victis) skupić się na powstaniu styczniowym – najdłuższym w naszej historii. W ciekawy sposób opowiada o przebiegu powstania, kulisach powstańczych walk, sporach między przywódcami, przywołuje najważniejsze bitwy i postaci historyczne, od których zależały losy powstańczego zrywu. W swą opowieść wplata liczne ciekawostki dotyczące powstańczych formacji uzbrojenia, mundurów itd. W zakończeniu pisze o najważniejszych konsekwencjach powstania styczniowego oraz pamięci o nim. Tekst uzupełniają interesujące grafiki – reprodukcje dzieł malarskich, rysunków, portrety przywódców oraz mapy.